Nagroda Nobla i Nagroda Darwina- ciekawostki

Nagroda Nobla

  • Najmłodszy noblista miał 25, był to William Lawrence Bragg. Nagroda Nobla została mu przyznana w 1915 roku.
  • Najstarszy noblista miał 90 lat, był to Leonid Hurwicz. Nagrodę Nobla otrzymał w 2007 roku.
  • Wielokrotni nobliści:

- Marie Skłodowska-Curie- jedyna kobieta nagrodzona dwukrotnie: w 1903 i 1911roku- odkryła promieniotwórczość i uzyskała czysty rad.

- Linus Pauling- nagrodzony w roku 1954 i 1962 za poznanie struktur substancji i udział w kampanii przeciw próbom jądrowym.

- John Bardeen- otrzymał dwie Nagrody Nobla, pierwszą w 1956 za wynalezienie tranzystora, drugą w 1972 roku za teorię nadprzewodnictwa

- Frederick Tanger- w 1958 nagrodzony za badania nad strukturą białek, w tym insuliny, natomiast w 1980 roku za to, że opracował metodę sekwencjonowania DNA.

  • Odmówili przyjęcia nagrody:

- Richard Kuhn – w 1938 roku z dziedziny chemii- odmówił pod naciskiem niemieckich władz, a dyplom odebrał dopiero po II wojnie światowej,

- Adolf Butenandt – w 1939 roku z chemii- odmową był nacisk władz niemieckich, natomiast dyplom odebrał aż po II wojnie światowej,

- Gerhard Domagk – z dziedzin medycyny i fizjologii w 1939- odmówił pod wpływem nacisków ze strony władz niemieckich, a dyplom odebrał tuż po II wojnie światowej,

- Borys Pasternak – w 1958 roku z literatury- przyczyną odmowy była obawa przed represjami władz, nagrodę przekazano synowi w 1989,

- Jean Paul Sartre – w 1964 roku z dziedziny literatury

- Lê Đức Thọ – w 1973- nagroda pokojowa

  • Nagroda Nobla w rodzinie

- Rodzeństwa:

Niko Tinbergen- dziedzina ekonomii w 1969 i jego starszy brat Jan Tinbergen- dziedzina medycyny w 1973.

- Małżeństwa:

Maria Skłodowska-Curie wspólnie z mężem Piotrem Curie w 1903 roku z fizyki,

Irène Joliot-Curie wspólnie z mężem Frédéric Joliot-Curie w 1935 z chemii,

Gerty Cori i Carl Cori w 1947 roku z medycyny,

Alva Myrdal- nagroda pokojowa w 1982 roku i Gunnar Myrdal z dziedziny ekonomii w 1974 roku

  • Rodzice i dzieci

- Irène Joliot-Curie córka Marii Skłodowskiej-Curie i Piotra Curie,

- George Thomson- fizyka 1937 był synem Josepha Johna Thomsona -fizyka 1906

- William Lawrence Bragg  wspólnie z ojcem Williamem Henrym Braggiem zdobyli Nagrodę Nobla z fizyki w 1915 roku,

- Aage Niels Bohr- fizyka 1975 syn Nielsa Bobra- fizyka 1922,

- Kai Siegbahn- fizyka w 1981 syn Manne Siegbahn- fizyka w 1924 roku,

- Hans von Euler-Chelpin- chemia w 1929 roku był ojcem Ulfa von eklera- medycyna w 1970

- Arthur Kornberg- medycyna 1959 był ojcem Rogera D. Kornberga, który zdobył nagrodę Nobla z chemii w 2006.

Nagroda Darwina – wybrane przypadki:

  • Jeden z laureatów postrzelił się przypadkowo, gdy obudzony przez telefon, który leżał obok łóżka i chciał sięgnąć po niego, lecz zamiast telefonu chwycił za rewolwer, który po przyłożeniu do ucha wystrzelił.
  • 20-letni kadet umarł od noża, którym został zaatakowany przez 23-letniego kolegę, ponieważ chciał sprawdzić, czy kamizelka kuloodporna może zostać przebita przez nóż.
  • Grupa znajomych z Washingtonu od dłuższego czasu piła. Pod wpływem alkoholu wymyślili, żeby skakać z mostu, ponieważ nie mieli profesjonalnej liny wykorzystali do tego celu kabel. Gdy pierwszy śmiałek skoczył, kabel przywiązany do jego stopy urwał mu nogę na wysokości kolana. Cudem przeżył upadając do lodowatej wody lecz nogi nie odnaleziono.
  • Pewne małżeństwo postanowiło podpalić dynamit w samochodzie i wyrzucić przez okno, lecz nie zauważyli, że okno było zamknięte i dynamit wybuchł w samochodzie dotkliwie raniąc ją i jego.
  • Kolejny laureat zginął w pożarze własnego domu, który chciał go oczyścić z pajęczyn przy pomocy pochodni.
  • W Oklahomie jeden myśliwy z zamiłowania poniósł śmierć od kuli z własnej strzelby, chcąc zabić zwierzę wystrzelił, a kula odbiła się od kamienia i trafiła go w głowę.
  • Dwaj przyjaciele zginęli w swoich pługach śniegowych w zderzeniu czołowym bawiąc się w tchórza.

 

Nagroda Nobla i Nagroda Darwina- jak to się zaczęło?

Nagroda Nobla

Alfred Bernhard Nobel urodził się w 1833 roku 21 października w Sztokholmie, zmarł w wieku 63 lat w Sanremo. Był naukowcem i przemysłowcem, wynalazł dynamit. Jego ojciec był inżynierem, budował budynki i mosty w Sztokholmie. Nie podobało mu się to, że Alfred interesował się poezją, dlatego posłał go na studia inżynierii chemicznej za granicę. W czasie jednej ze swych podróży zagranicznych nitrogliceryna stała się obiektem jego zainteresowań i rozważał możliwość zastosowania jej w pracach konstruktorskich, w związku z tym zamierzał opracować sposób jej kontrolowanego wybuchu. Po powrocie do rodzinnego kraju wraz z ojcem pracował nad udoskonaleniem nitrogliceryny aby mogła być użyteczna komercyjnie. Eksperymenty były czasem tragiczne w skutkach, w jednym z nich zginał m.in. Alfreda brat, po tym wydarzeniu władze Sztokholmu zabroniły takich eksperymentów, dlatego Alfred przeniósł się na barkę znajdującą się na jeziorze Melar. Dzięki swemu uporowi w 1864 roku rozpoczął produkcję nitrogliceryny na dużą skalę. Kilka lat później opracował technologię, która polegała na wytworzeniu pasty z krzemionki nasączonej nitrogliceryną, z której Alfred formował pręty pasujące do dziur wiertniczych- był to dynamit. Wynalazek ten opanował rynki krajów niemal całego świata niemal natychmiast, a fabryka Nobla z biegiem lat otwierała swe filie w coraz to innych krajach.

Alfred Nobel poświęcił się nauce, oprócz dynamitu pracował również nad innymi wynalazkami. Można wymienić tu skórę i gumę syntetyczną lub sztuczny jedwab. Przez całe swoje życie udało mu się zarejestrować 355 patentów. Wiele jego firm stało się międzynarodowymi korporacjami i ciągle odgrywają dużą rolę w gospodarce światowej. Pod koniec 1895 roku Nobel spisał testament w Klubie Norwesko- Szwedzkim w Paryżu. Umarł u siebie w domu we Włoszech na atak serca 10 grudnia 1896. Treść testamentu była jasno sformułowana, zwięzła i zaskoczyła wielu, ponieważ przeznaczył swój cały majątek na Nagrody z Medycyny, Fizjologii, Fizyki, Chemii, Literatury oraz Pokoju. Jedyny zapis, jaki dotyczył samego zmarłego było to polecenie związane z otwarciem żył i spaleniem zwłok. Resztę treści Testamentu zajmowała kwestia pieniędzy. Chciał aby dysponentem i spadkobiercą była Szwedzka Akademia Nauk. Z ostatnia wolą Alfreda Nobla nie chciało się jednak zgodzić wielu ludzi, począwszy od spadkobierców skończywszy na różnych szwedzkich i norweskich opozycjach. O to, by testament uznać walczył jego bratanek i zaufany współpracownik, przekonywali oni społeczność, że Nagroda była wynikiem wieloletnich przemyśleń, prawdziwym owocem życia testatora, a nie wyrazem przypadku i niechęci do rodziny lub objawem demencji starczej. Dzięki nim Fundacja Nobla została zarejestrowana 19 czerwca 1900. Przekazano do niej wszystkie aktywa jakie posiadał Alfred Nobel. Obecnie Fundacja ta zarządza jego majątkiem, a procenty z niego przeznacza na nagrody jego imienia-jest to Nagroda Nobla.

 Nagroda Darwina

Charles Robert Darwin, po polsku Karol Darwin urodził się w 1809 roku 12 lutego w Anglii w Shrewsbury, zmarł w wieku 73 lat w Downe. Był przyrodnikiem i stworzył teorię ewolucji- według niej każdy gatunek pochodzi od wcześniejszej. Darwin był również autorem wielu publikacji, w których przedstawiał argumenty popierające jego tezę. Uważał, że schemat ewolucji jest skutkiem  procesu, któremu nadał nazwę doboru naturalnego. Autentyczność teorii ewolucji zaakceptowało wielu naukowców i przyrodników, jak również duża część społeczeństwa jeszcze za życia Karola Darwina. Jednakże dopiero całkiem niedawno po tym jak pojawiła się współczesna synteza ewolucji naukowcy przyrodnicy powszechnie uznali, iż dobór naturalny to podstawowy mechanizm ewolucji. W tej zmodyfikowanej formie kontrowersyjne odkrycia Darwina stały się teoriami unifikującymi nauki o życiu oraz wyjaśniającymi różnorodność biologiczną.

 Zainteresowania naukowe sprawiły, że Darwin porzucił studia medyczne, i wziął udział w badaniach nad bezkręgowcami morskimi. Później rozpoczął kolejne studia w Cambridge, dzięki którym zafascynował się naukami przyrodniczymi. Podczas pięcioletniego rejsu na statku HMS Beagle miał szansę poszerzyć wiedzę geologiczną oraz zebrać materiały na badania w tym właśnie kierunku. Zafascynowany zagadnieniami geograficznego rozmieszczenia różnych gatunków i skamieniałości, które miał okazję zebrać podczas podróży, Karol Darwin badał zachodzące zmiany w różnych gatunkach, i w 1838 roku powstała teoria doboru naturalnego.     Swoją teorię „O skłonności gatunków do tworzenia odmian oraz o utrwalaniu się gatunków drogą doboru naturalnego” spisał razem z Alfredem Russelem Wallacem w 1858. Natomiast rok później wydał książkę „O powstawaniu gatunków”, gdzie wytłumaczył, że zróżnicowanie, jakie występuje w naturze to ewolucyjne dziedziczenie modyfikacji. Kolejnym słynnym dziełem, gdzie badał dobór płciowy i ewolucję człowieka było: „O pochodzeniu człowieka i doborze w odniesieniu do płci”, a jego kontynuacją: „O wyrażaniu emocji u człowieka i zwierząt”. Ostatnią książką Darwina była praca badawcza o dżdżownicach i ich wpływie na glebę.

Nagroda Darwina by „upamiętnić osoby, które przyczyniły się do przetrwania naszego gatunku w długiej skali czasowej, eliminując swoje geny z puli genów ludzkości w nadzwyczaj idiotyczny sposób”.

 

Nagroda Nobla i Nagroda Darwina- polscy laureaci

Nagroda Nobla

Lista laureatów polskiego pochodzenia:

  •  Jack W. Szostak- rok 2009-  otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny,
  • Leonid Hurwicz nagrodzony z ekonomii w roku 2007,
  • Frank Wilczek w 2004 roku otrzymał Nobla z fizyki,
  • Aaron Ciechanover –chemia- rok 2004,
  • John Maxwell Coetzee, literacką Nagrodę Nobla przyznano mu w 2003 roku,
  • Wisława Szymborska- literatura- rok 1996,
  • Józef Rotblat- pokojowa Nagroda Nobla w 1995 roku,
  • Szymon Peres- pokojowa Nagroda Nobla w 1994 rolu,
  • Georges Charpak w 1992 roku nagrodzony z fizyki,
  • Lech Wałęsa w 1983 pokojowa Nagroda Nobla,
  • Roald Hoffmann- chemia- 1981 rok,
  • Czesław Miłosz- 1980 rok- literatura,
  • Isaac Bashevis Singer- literatura- 1978 rok,
  • Piotr Kapica- fizyka- 1978 rok,
  • Menachem Begin- pokojowa Nagroda Nobla- 1978 rok,
  • Andrew Schally- medycyna- 1977 rok,
  • Robert Hofstadter- fizyka- 1961 rok,
  • Tadeusz Reichstein- medycyna- 1950 rok,
  • Isidor Isaac Rabi- fizyka- 1944 rok,
  • Irene Joliot- Curie- chemia- 1935 rok,
  • Henri Bergson- literatura- 1927 rok,
  • Władysław Reymont- literatura- 1924 rok,
  • Walther Hermann Nernst- chemia- 1920 rok,
  • Maria Skłodowska- Curie- chemia- 1911 rok,
  • Albert Abraham Michelson- fizyka- 1907 rok,
  • Henryk Sienkiewicz- literatura- 1905 rok,
  • Maria Skłodowska- Curie- fizyka- 1903 rok.

Nagroda Darwina:

Nagrody Darwina, przyznawane są za śmierć z własnej głupoty. W tej kategorii nagród, na szczęście można wymienić tylko jednego Polaka, który w 1995 roku odciął sobie głowę za pomocą piły mechanicznej, chciał udowodnić prawdopodobnie swoje zwycięstwo nad kolegami, gdy jeden z nich wcześniej pozbawił się kilku palców u stóp.

 

 

Nagroda Nobla, Nagroda Darwina

Kategorie przyznawanych nagród mogą być bardzo różne w zależności od osiągnięć. Oto dwie diametralnie różne nagrody: Nagroda Nobla i Nagroda Darwina.

Nagroda Nobla, najbardziej prestiżowa nagroda za wybitne osiągnięcia naukowe, literackie lub zasługi dla społeczeństwa.

Alfred Nobel, wynalazca dynamitu, przemysłowiec szwedzki jest fundatorem nagrody przyznawanej za wybitne osiągnięcia naukowe, literackie lub zasługi dla społeczeństwa i ludzkości. Ze względu na rygorystyczny i długi proces wyboru osoby lub grupy osób
nominowanych Nagroda Nobla stała się najbardziej prestiżową nagrodą na świecie. Nominacje do nagrody własnej osoby oraz nominacje osób zmarłych są dyskwalifikowane. Nagroda Nobla nie może być więc przyznana pośmiertnie. Każdego roku przyznawane są Nagrody Nobla w dziedzinach: fizyki, chemii, fizjologii lub
medycyn, literatury, ekonomii oraz Pokojowa Nagroda Nobla. Laureaci otrzymują
złoty medal i dyplom honorowy. Nagroda Nobla ma także wymiar finansowy. Laureat
otrzymuje znaczną kwotę pieniężną obecnie wynoszącą 10 milionów koron
szwedzkich, czyli około 4,5 miliona złotych. Kwota ta pozwoli kontynuować
badania naukowe lub prace bez konieczności zabiegania o fundusze. Pierwsza
uroczystość wręczenia tej nagrody odbyła się w Królewskiej Akademii Muzycznej w
Sztokholmie w 1901, pokojową nagrodę Nobla otrzymali wtedy Jean Henri Dunant,
założyciel Czerwonego Krzyża i Frédéric Passy. Od 1902 nagrody są formalnie
przyznawane przez króla Szwecji.

Nagroda Darwina, czyli nagroda za ludzką głupotę która nie zna granic.

Charles Darwin twórca teorii ewolucji. Jego nazwiskiem nazwana jest nagroda przyznawana by „upamiętnić osoby, które przyczyniły się do przetrwania naszego gatunku w długiej skali czasowej, eliminując swoje geny z puli genów ludzkości w nadzwyczaj idiotyczny sposób”. Głupota kandydata musi być unikalna i rewelacyjna. Kandydat do Nagrody Darwina, który spowoduje śmierć lub okaleczenie przypadkowych osób zostaje zdyskwalifikowany. Nie może to też być świadome i celowo popełnione samobójstwo lub okaleczenie się pozbawiające możliwości reprodukcji. Śmierć lub obrażenia spowodowane przez chorobę psychiczną kandydata również go dyskwalifikują. Prawdziwość historii zdarzenia musi być udokumentowana przez wiarygodne źródła np. artykuły prasowe renomowanych czasopism, potwierdzone doniesienia telewizji lub historia odpowiedziana
przez świadków wydarzenia.Nagrody Darwina przyznawane w wyniku głosowania w internecie mają wyłącznie charakter symboliczny i nasycone są czarnym humorem.